Enfekte kök kanalının Endodontik tedavisinde dezenfektan ve geçici kanal dolgusu amacıyla Kalsiyum Hidroksit sıklıkla kullanılır. Yakın zamanda yayınlanan klinik çalışmalar, kök kanalında dezenfektan ve geçici kanal dolgusu olarak kalsiyum hidroksit kullanımının periapikal lezyonun iyileşmesinde en önemli faktörlerden birisi olduğunu göstermiştir*.
Seanslar arasında kullanılan geçici dolgular ise çoğunlukla yeterli sızdırmazlığı sağlamaz (Deveaux ve ark.). Diğer yandan kök kanalının mekanik temizliğinin yanı sıra Sodyum Hipoklorit (NaOCL) gibi dezenfektan solusyonlar ile kök kanalının yıkanması gereklidir. Ancak %0,5 oranında sulandırılmış Sodyum Hipoklorit’in (Daikin Solüsyonu da denir) hiç bir antibakteriyel etkisi yoktur.(Byström,Sundqvist) Kalsiyum Hidroksit kök kanalında yerleşmiş mikroorganizmaların eliminasyonu amacıyla ve aynı zamanda geçici kanal dolgu maddesi olarak iş görür. Mikroorganizmaların kök kanalından yok edilememesi periapikal lezyonun iyileşmesine engel olacaktır. Diğer yandan Kalsiyum Hidroksit ve Sodyum Hipoklorit’in enfekte kök kanalında kombine kullanılması ile nekrotik doku artıklarının daha etkili bir şekilde temizlenebildiği gösterilmiştir. ( Turan Cengiz-Murat Türkün)

Kalsiyum Hidroksitin antibakteriyal etkisi , salınan hidroksil iyonlarının bakteriyi öldürmesi ile ortaya çıkar (Siquera ve ark.). Nekrotik pulpası ve enfekte kök kanalı olan bir dişin endodontik tedavisinde başarı , geniş ölçüde geçici kanal dolgusunun etkili olabilirliğine ve mikroorganizmalarla temasına bağlıdır. ( Safavi et al, Sjögren ve ark.) . Bu nedenle Kalsiyum Hidroksit patı, kök kanalında mümkün olduğunca apikal bölgeye kadar yerleştirilmeli , yoğunluğunun kanal içinde uniform, eşit olması sağlanmalıdır. Kanal içindeki Patın yoğunluğu, radyografik olarak kontrol edilmelidir. Piyasada satılan Kalsiyum Hidroksit preparatları, radyografik olarak dentin opasitesi ile yakın bir görünümdedir. Kontrol amaçlı radyogramlarda daha iyi görünmesini sağlamak amacıyla Barium Sulfat ilave edilmelidir. Kalsiyum Hidroksit patının kök kanalında ulaştığı derinlik ve yoğunluk antibakteriyel etkili olabilirlik ve iyileşme açısından önemlidir . Bu açıdan patın kanala doldurulması tekniği önem kazanmaktadır ve klinik amaç, kök-kanal sisteminin bütünüyle doldurulmasıdır.



Kök Kanalına Kalsiyum Hidroksit Doldurulması Tekniği

Kalsiyum Hidroksit, dişhekimliğindeki pek çok materyal gibi toz-likit halinde hazır preparat halinde satılmaktadır. Likid içeriği Gliserin - Etil Alkol karışımından oluşur. Gliserin , Kalsiyum Hidroksitin kanal duvarlarına kuvvetle adhezyonunu sağladığı için gereklidir. Ancak ; kanal duvarlarından tam olarak temizlenmesine de mani olur. (Murat Türkün)

Pat Likiti olarak kullanılabilecek bir diğer alternatif,%70''lik Etil Alkoldür. Kalsiyum Hidroksit Tozu, alkol ile pat haline getirilebilir. Alkol ile hazırlanan patın 2 gün sonraki radyografik kontrolünde , patın apeks yönünde yer değiştirdiği açıkça görülecektir. Bu fenomen göstermektedir ki, patın hazırlanması , en az kök kanalına sevk edilmesi kadar önemlidir.

K - Tipi Ultrasonic Eğe ile Kök Kanalına Kalsiyum Hidroksit Doldurulması: Bu yönteme göre kanalı genişletmekte kullanılan son eğeden bir önceki çaptaki eğe seçilir. Hazırlanan pat, kök-kanalı girişine spatül yardımıyla yerleştirilir. K-tipi eğe üzerine de pat sürülür. Eğe daha önceden saptanmış olan kök kanalı uzunluğundan 2 mm. kısa olmak üzere kanal içine eğe itilir, eğenin takılmış olduğu Piezon tam güçte ve su akımı kapatılmış olarak çalıştırılır. Eğe çalışır durumda kök-kanalı içinde ileri-geri hareket ettirilirken aynı zamanda eğenin kanal duvarına teması da sağlanır ve pat, kanal içinde apeks yönünde itilir. Bu işlemi Takiben, steril bir kağıt koni ters tarafı apeks yönünde olmak üzere kanal içine itilerek pat, apeks yönünde sıkıştırılır.

Ince çaplı Lentülo kullanımı: Kanal girişine pat yerleştirilir, lentüloya pat sürülür , kök kanalının tespit edilen (temizlenen ve şekillendirilen) uzunluğundan 2 mm. kısa olacak şekilde lentülo kanal içine itilerek 500 rpm devirde kanal içinde döndürülür. Lentülo kanal duvarlarına temas edecek şekilde devamlı hareket ettirilerek kanal doldurulur. Yukarda bahsedildiği şekilde steril kağıt koni yardımı ile apeks yönünde sıkıştırlır. Bu işlem kanal tamamiyle doluncaya kadar tekrar edilir.

Lentülonun Bir diğer kullanımı ise şöyledir: En ince çaplı ve spiralinin adım aralığı daha geniş olan bir lentülo seçilir. Kök kanal girişine patın yerleştirilmesi ve lentülonun pat ile kaplanmasından sonra , lentülo çalışma uzunluğu hizasında kanal içine yerleştirilir ve 65,000 rpm hızda saat yönünde kanal içinde çalıştırılır. Pat , kanal duvarlarına yüksek bir momentum ile lentulonun ucundan püskürtülecektir. Bu durum, kanal içinde büyük bir hidrostatik basınca neden olur. Bu yolla, apikal delta ve yan kanalcıkların bile tamamen doldurulması mümkündür. Radyografik kontrol , kök kanal sisteminin bütünüyle dolduğunu doğrulayacaktır.

Pastinject Kullanımı: Lentülo kullanımı ile aynı işlem uygulanır.

Amalgam Pistolü ile kanal doldurulması: Özellikle apeksi kapanmamış daimi dişlerde kullanılan bir yöntemdir. Yoğun-koyu kıvamda hazırlanmış Kalsiyum Hidroksit patının doğru seviyede yerleştirilebilmesi önemlidir. Koyu kıvamda hazırlanmış patın, lentulo veya diğer araçlarla kanalın apikal kısmına taşınması mümkün değildir. Bu amaçla amalgam pistolü ile kök kanalının 1/3 koronal kısmına taşınan pat, steril kağıt koni yardımıyla apikal bölgeye yerleştirilir.



SONUÇ:

Kök Kanalının dolurulmasında, en iyi sonucun hangi yöntemle elde edilebilceği konusunda, tartışma devam etmektedir.Yapılan çalışmalarda ; diğer yöntemlerle karşılaştırıldığında , kalsiyum hidroksit patının kanal içinde eşit yoğunlukta doldurulmasının PastInject ile sağlanabildiği ileri sürülmekte iken , literatürde Lentulonun da aynı pastinject kadar etkili ve eşdeğer kullanışta olduğu kabul edilmektedir. Ultrasonic veya Sonic eğelerin kanalın doldurulmasında sanıldığı kadar etkili olamadığı ortaya çıkmıştır.

PastInject veya lentulonun , kök kanalının doldurulmasında eşdeğer düzeyde etkili olduğu anlaşılmıştır (Deveaux). Yukarda değindiğim gibi, Spiral Adım Aralığı geniş ve ince lentulo, kanal içinde yüksek dönme hızı ile hidrostatik basınç oluşturabilmekte ve bu basınç sayesinde kök kanal sisteminin bütünüyle doldurulması mümkün olabilmektedir. Lentulonun, PastInjecte göre üstün olduğu kanısındayım.

Eğri kanallarda , ince çapta Lentülo önerilmektedir.